• Μαργαρίτα Οκτωράτου

Τρεις ερωτήσεις που θα κάνεις στον εαυτό σου πριν επισκεφτείς διαιτολόγο

Ενημερώθηκε: Νοε 19


"Έχω κάνει πολλές δίαιτες και έχω δοκιμάσει πολλούς διατροφολόγους. Στην αρχή συνήθως χάνω, μετά κολλάω, κουράζομαι, δεν μου ταιριάζει και τα παρατάω. Μία φίλη μου έκανε {...} / την [...] δίαιτα / το [...] και έχασε πολλά κιλά, μήπως να την κάνω και εγώ;"


Να κάτι που ακούμε ή διαβάζουμε συχνά. Τί είναι αυτό που συμβαίνει και ενώ ξεκινάμε καλά και με τις καλύτερες προθέσεις, και βρίσκουμε και την διαδικασία και τον επαγγελματία που θεωρούμε ότι θα μας βοηθήσει να πετύχουμε, καταλήγουμε να σταματάμε για μία ακόμη φορά; Οι πιθανοί λόγοι είναι πολλοί. Προς το παρόν, θα εστιάσουμε σε μερικές βασικές παραμέτρους που θα χρειαστεί να λάβουμε υπόψη πριν αποφασίσουμε τον τρόπο που θα προτιμήσουμε αυτή τη φορά.


1. Τί είναι αυτό που θέλω ακριβώς;


Ένα από τα παραδείγματα που χρησιμοποιούνται συχνά στο μάρκετινγκ είναι αυτό του ατόμου που θέλει να αγοράσει ένα διθέσιο αυτοκίνητο, ενώ έχει σύζυγο και δύο παιδιά. Σε εκείνο το σενάριο καλός πωλητής θεωρείται αυτός που θα αναγνωρίσει όχι μόνο τα θέλω αλλά και τις πραγματικές ανάγκες του πελάτη του ώστε να του παρουσιάσει τις κατάλληλες επιλογές. Γιατί, μερικές φορές τα "θέλω" διαφοροποιούνται από τις "ανάγκες" μας - τις οποίες μάλιστα συχνά δεν γνωρίζουμε καν ότι έχουμε. Έτσι, μία γυναίκα με καλές διατροφικές συνήθειες και 2-3 κιλά που η ίδια θεωρεί περιττά μπορεί να οφεληθεί περισσότερο από τον κατάλληλο για εκείνη τύπο σωματικής δραστηριότητας παρά από μία απλή μείωση του βάρους. Ένα άτομο που παλεύει για χρόνια με την εικόνα ή και το βάρος του σώματός του περισσότερο θα ζημιωθεί παρά θα οφεληθεί από άλλη μία δίαιτα. Και ένα άτομο με χρόνια νοσήματα και παχυσαρκία έχει ανάγκη από μία αποτελεσματική, ασφαλή και κυρίως μακροπρόθεσμη διαχείριση του βάρους και της υγείας του.


Συχνά οι άνθρωποι που επισκέπτονται ένα διαιτολόγο αναφέρουν ότι "θέλουν να χάσουν κιλά" στην πραγματικότητα όμως μπορεί να έχουν ανάγκη από διατροφική εκπαίδευση και συμβουλές και ιδέες για το πώς να υιοθετήσουν μια ισορροπημένη διατροφή που λαμβάνει υπόψη τον τρόπο ζωής και τις προτιμήσεις τους, τεχνικές που θα τους βοηθήσουν να αλλάξουν νοοτροπίας και συμπεριφορά απέναντι στο φαγητό, μέχρι και να διερευνήσουν και να επαναπροσδιορίσουν τις προτεραιότητές τους στη ζωή. Μερικές φορές η απάντηση στο στο ερώτημα τί θέλω / τί χρειάζομαι / τί θα με οφελήσει πραγματικά δεν είναι πάντα προφανής, τουλάχιστον στην αρχή, ή συνειδητά, μπορεί ωστόσο να μας δώσει στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να αναζητήσουμε τον κατάλληλο συνεργάτη.


2. Ποια προσέγγιση ή επαγγελματίας μου ταιριάζει;


Πόσες φορές έχει συμβεί να θαυμάσετε ρούχα σε εξώφυλλα περιοδικών και σε γνωστούς, ή έχετε δοκιμάσει είδη άσκησης, συνταγές, αυτοκίνητα, παρέες, είδη μουσικής, επαγγελματικούς χώρους, προσεγγίσεις κ.ο.κ. και έχετε καταλήξει ότι, τελικά, δεν είναι όπως τα είχατε φανταστεί ή ότι, απλά δεν σας ταιριάζουν. Κατ' αναλογία, στις μέρες μας ευτυχώς υπάρχει πληθώρα επαγγελματιών υγείας με επιστημονική γνώση, κατάρτιση και εμπειρία (γιατί θα σταθώ σε αυτό το καλό σενάριο) που μπορεί να εφαρμόζουν την ίδια ή διαφορετικές προσεγγίσεις και που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να πετύχουμε τους στόχους μας. Κάθε επαγγελματίας ωστόσο έχει τελικά τη δικη του σφραγίδα στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρά με τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεται. Και το κυριότερο, κάθε άνθρωπος που θέλει να ελέγξει το βάρος και τη διατροφή του και την υγεία και την ποιότητα ζωής του μπορεί να έχει διαφορετικές ανάγκες (γενετικό υπόβαθρο, επίπεδο και ανάγκες υγείας, περιβάλλον και συνθήκες διαβίωσης κ.λπ.), προτιμήσεις και τρόπο ζωής, και διαφορετικό τρόπο σκέψης. Και καμία φορά η "χημεία" μεταξύ των ανθρώπων παίζει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση οποιασδήποτε συνεργασίς. Και η δημιουργία θεραπευτικής σχέσης μπορεί από μόνη της να λειτουργήσει καταλυτικά.


3. Τι είδους καθοδήγηση να αναζητήσω;


Σε πόσους από εσάς έχει συμβεί να ανάψει κάποια λυχνία στο καντράν του αυτοκινήτου; Σε εμένα τουλάχιστον είναι κάτι που συμβαίνει αρκετά συχνά. Σε μία τέτοια περίπτωση μπορεί να έχει χρειαστεί να κοιτάξει κανείς το manual του αυτοκινήτου, να ζητήσει τη γνώμη ενός συγγενή ή φίλου, ή να πάει και μία βόλτα από το συνεργείο. Γιατί άλλο είναι το να αλλάζει κανείς ένα καμμένο φλας ή να συμπληρώνει τα υγρά φρένων, άλλο το να χρειαστεί π.χ. να παρέμβει στο σύστημα τροφοδοσίας καυσίμων και να αλλάξει αναρτήσεις. Συχνά, εξάλλου, τα εξουσιοδοτημένα συνεργεία θεωρούνται εξειδικευμένα και έμπειρα καθιστώντας πιο ασφαλή και αποτελεσματική την επιλογή τους - μένει ψηλά και η αξία μεταπώλησης του αυτοκινήτου.


Θα μπορούσε να πει κανείς ότι, κάτι ανάλογο μπορεί να ισχύει για τη διατροφή μας. Σε όλους μπορεί να συμβεί να αυξηθεί το βάρος ή να χρειαστεί μία αλλαγή στον τρόπο διατροφής και τον τρόπο ζωής για λόγους υγείας ή εξαιτίας μίας φυσιολογικής κατάστασης όπως μία εγκυμοσύνη. Και δεδομένης της φύσης της διατροφής και του γεγονότος ότι είναι και θέμα κουλτούρας, παραδόσεων, πεποιθήσεων, συνήθειας κ.ο.κ., λίγο ως πολύ όλοι έχουμε λόγο και άποψη σε αυτή, όπως επίσης έχουμε και πολλές, μα πολλές εμπειρίες. Και καλώς έχουμε. Σε έναν ιδανικό κόσμο με ανάλογη παιδεία και εκπαίδευση όλοι θα γνωρίζαμε τί χρειάζεται να κάνουμε, ενώ θα είχαμε και τα ανάλογα μέσα για να είμαστε υγιείς σε κάθε επίπεδο.


Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και πολλοί επαγγελματίες στο χώρο της υγείας, της διατροφής, της άσκησης, της ομορφιάς, κ.ο.κ. που χρειάζεται να γνωρίζουν και να διαχειρίζονται καλά θέματα διατροφής και υγείας ώστε να καθοδηγούν σε κάποιο βαθμό τους πελάτες και ασθενείς τους. Ωστόσο, δεν είναι όλοι αρμόδιοι ή επαρκώς καταρτισμένοι ώστε να μας καθοδηγούν σε θέματα διατροφής, υγείας και ελέγχου βάρους. Ας έχουμε κατά νου ότι, η διατροφή μας επηρεάζει την υγεία μας (σωματική, νοητική, ψυχολογική) τώρα και στο μέλλον, με τρόπους και μηχανισμούς που μπορεί να μη σκεφτόμαστε ή να μη γνωρίζουμε - από την εμφάνιση διατροφικών ελλείψεων ή διαταραχών μέχρι την αλληλεπίδραση των διατροφικών μας επιλογών με τα γονίδια και το περιβάλλον μας, τη νευροβιολογία και την ψυχολογία μας. Φυσικά και μπορούμε (και επιβάλλεται θα πω εγώ) να διαβάσουμε μόνοι μας, να πάρουμε γνώμες και να κάνουμε και δοκιμές, εξάλλου μέσω trial και error μαθαίνουμε και κάνουμε τις καλύτερες επιλογές, όμως μπορούμε να ορίζουμε ένα πλαίσιο στο οποίο μπορούμε να κινούμαστε ώστε να δούμε αποτέλεσμα, με ασφάλεια και, το κυριότερο, με σεβασμό στον εαυτό μας.


Ίσως βοηθήσει να γνωρίζει κανείς ότι, στη χώρα μας, οι επιστήμονες Διαιτολόγοι-Διατροφολόγοι Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης είναι ειδικευμένοι και νομικά κατοχυρωμένοι επαγγελματίες υγείας (Π.∆. 311/1997 (ΦΕΚ Α ́, 221/29-10-1997) με Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος (Π.∆. 133/2014, ΦΕΚ 213 τ.Α’/01.10.2014) και τετραετή πανεπιστ

ημιακή φοίτηση που αξιολογούν, διαγιγνώσκουν, σχεδιάζουν, επιβλέπουν και αντιμετωπίζουν διατροφικά προβλήματα σε ατομικό αλλά και σε ευρύτερο επίπεδο Δημόσιας Υγείας.


Θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πώς μπορεί να σας βοηθήσει ένας διαιτολόγος - διατροφολόγος;