Πόσο εύκολο είναι να κάνουμε υγιεινές διατροφικές επιλογές;

Συχνά γνωρίζουμε πολύ καλά τι και πόσο «πρέπει» να φάμε.

Έχουμε τη γνώση. Μπορεί να έχουμε και το κίνητρο.

Τι συμβαίνει όμως όταν είμαστε πιεσμένοι, κουρασμένοι ή αγχωμένοι;

Πόσο διαφορετικά λειτουργούμε στο σπίτι, στη δουλειά ή στις κοινωνικές μας συναναστροφές;

Πόσο μας διευκολύνουμε να κάνουμε καλές διατροφικές επιλογές;

Οι επιλογές μας επηρεάζονται από το περιβάλλον μας

Κάθε μέρα παίρνουμε δεκάδες μικρές αποφάσεις γύρω από το φαγητό, την κίνηση, τον ύπνο και τη φροντίδα του εαυτού μας.

Και αυτές οι αποφάσεις επηρεάζονται από πολύ περισσότερα πράγματα από όσα συνήθως συνειδητοποιούμε.

Από το τι βρίσκεται γύρω μας.

Από το πόσο διαθέσιμο είναι.

Από το πόσο χρόνο έχουμε.

Από το στρες.

Από το τι θεωρείται φυσιολογικό στο περιβάλλον μας.

Γι’ αυτό, αν θέλουμε να κατανοήσουμε καλύτερα τη συμπεριφορά μας, ίσως αξίζει να στρέψουμε για λίγο την προσοχή όχι μόνο στον εαυτό μας αλλά και στο περιβάλλον μας.

Πέντε ερωτήσεις που αξίζει να κάνουμε για το περιβάλλον μας

1. Τι βρίσκεται πιο κοντά και πιο εύκολα προσβάσιμο;

Οι άνθρωποι τείνουμε να ακολουθούμε τον δρόμο της μικρότερης αντίστασης.

Όχι επειδή είμαστε τεμπέληδες ή απείθαρχοι.

Αλλά επειδή η καθημερινότητα απαιτεί συνεχώς αποφάσεις και ο εγκέφαλος προσπαθεί να εξοικονομήσει ενέργεια.

Γι’ αυτό έχει σημασία να αναρωτηθούμε:

Ποιες επιλογές είναι πιο εύκολα προσβάσιμες μέσα στη μέρα μου;

Για παράδειγμα, τι βρίσκεται πιο συχνά μπροστά μου; Νερό, φρούτα και εύκολες επιλογές ή τρόφιμα που καταναλώνονται περισσότερο από συνήθεια;

2. Ποιες επιλογές απαιτούν τη λιγότερη προσπάθεια;

Όταν επιστρέφουμε κουρασμένοι στο σπίτι ή όταν έχουμε περιορισμένο χρόνο, οι επιλογές δεν γίνονται με τις ίδιες συνθήκες που υπάρχουν σε ένα θεωρητικό πλάνο διατροφής.

Γίνονται μέσα στην πραγματική ζωή.

Και τότε η ευκολία αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Τι μπορώ να έχω διαθέσιμο τις μέρες που ο χρόνος και η ενέργεια είναι περιορισμένα;

Ένα έτοιμο γεύμα, κάποια πλυμένα φρούτα ή ένα εύκολο σνακ μπορεί να κάνουν μια επιλογή πιο εύκολη όταν η καθημερινότητα γίνεται απαιτητική.

3. Ποιες αποφάσεις επαναλαμβάνονται χωρίς να τις σκέφτομαι;

Πολλά από όσα κάνουμε καθημερινά δεν είναι αποτέλεσμα συνειδητής απόφασης.

Είναι αποτέλεσμα επανάληψης.

Μικρές ρουτίνες, συνήθειες και μοτίβα που έχουν εγκατασταθεί μέσα στην καθημερινότητα.

Και συχνά το περιβάλλον λειτουργεί ως ο μηχανισμός που τα συντηρεί.

Υπάρχουν μικρές καθημερινές ρουτίνες που λειτουργούν ήδη υπέρ μου;

Ή αντίθετα, υπάρχουν συνήθειες που επαναλαμβάνονται περισσότερο από ευκολία παρά από πραγματική επιλογή;

4. Τι συμβαίνει όταν είμαι πιεσμένος/η ή κουρασμένος/η;

Οι περισσότερες συζητήσεις γύρω από την υγεία βασίζονται στην υπόθεση ότι οι άνθρωποι λειτουργούν πάντα στην καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους.

Στην πραγματικότητα, πολλές αποφάσεις λαμβάνονται όταν είμαστε κουρασμένοι, αγχωμένοι ή γνωστικά επιβαρυμένοι.

Και τότε το περιβάλλον μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο.

Τι υπάρχει διαθέσιμο εκείνες τις στιγμές;

Έχω οργανώσει το περιβάλλον μου έτσι ώστε η πιο εύκολη επιλογή να είναι και μια επιλογή που με υποστηρίζει;

5. Τι θεωρείται «φυσιολογικό» γύρω μου;

Οι άνθρωποι επηρεάζονται βαθιά από τις κοινωνικές νόρμες.

Από αυτά που βλέπουν συχνά.

Από αυτά που κάνουν οι γύρω τους.

Από αυτά που θεωρούνται αναμενόμενα.

Το τι θεωρείται «φυσιολογικό» μέσα σε ένα σπίτι, έναν χώρο εργασίας ή μια κοινότητα επηρεάζει περισσότερο τη συμπεριφορά απ’ όσο συνήθως πιστεύουμε.

Ποιες συμπεριφορές βλέπω να επαναλαμβάνονται συχνά στο σπίτι, στη δουλειά ή στις κοινωνικές μου συναναστροφές;

Και πώς επηρεάζουν αυτές τις δικές μου επιλογές;

Πριν προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τον εαυτό μας, ίσως αξίζει να αναρωτηθούμε αν χρειάζεται να αλλάξουμε και κάτι στο περιβάλλον μέσα στο οποίο προσπαθούμε να αλλάξουμε.

Ίσως το ερώτημα δεν είναι μόνο τι επιλέγουμε

Για χρόνια, η συζήτηση γύρω από τη διατροφή επικεντρωνόταν κυρίως στην ατομική ευθύνη.

Αυτό όμως είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας.

Η συμπεριφορά διαμορφώνεται μέσα από μια συνεχή αλληλεπίδραση ανθρώπου, περιβάλλοντος και καθημερινών συνθηκών.

Ίσως λοιπόν, πριν αναρωτηθούμε γιατί δυσκολευόμαστε να κάνουμε πιο υγιεινές επιλογές, αξίζει να αναρωτηθούμε:

Πόσο εύκολες ή δύσκολες έχουμε κάνει αυτές τις επιλογές μέσα στην καθημερινότητά μας;